Engelli Maaşı ve Engelli Raporu Nedir? Nasıl Alınır?

engelli-maasi-basvuru-ve-sartlar

Doğuştan veya sonradan herhangi bir nedenle bir veya daha fazla organını kaybeden insana engelli denir.  Ülkemizde engelli sayılmak ve engellilere tanınan haklardan faydalanabilmek için engelli sağlık raporu almanız gerekiyor. 

Yetkili sağlık raporu verilirken bizim mevzuatımız engel oranını değerlendiriyordu fakat şimdi engelimizin vücut fonksiyonlarımıza veya çalışma gücümüze etkisi baz alınıyor. Yani artık uluslararası ölçümleme birimleri baz alınıyor. 

Yani bir kişini çalışma gücü kaybı oranı bahsedilen %40’ı ifade ediyor. Yani engelimiz bize en az %40 çalışma gücü veya fonksiyon gücü kaybı oranı gerçekleştiriyor ise bu kişinin engelli olduğu anlamına geliyor. Yaptığımız işi engelimiz ne kadar etkiliyor buna bakılıyor. 

Sağlık bakanlığı rapor formatını bizzat kendisi belirlemiş ancak Türkiye’de engellilere verilen sağlık raporlarının %97’si bahsetmiş olduğumuz usulüne uygun kriterini taşımamaktadır. 

Usulüne göre verilmiş olan rapor; yönetmelikte tek tek raporla ilgili belirlenmiş unsurların tamamının (engele ilişkin bulgular, kişinin engeliyle ilgili doldurulması gereken kısımlar) doldurulmuş şekilde olan raporu ifade ediyoruz. 

Engelli raporu almak için neler gerekli? 

Öncelikle kurula başvurulacağı zaman kimlik fotokopisi, 5 adet fotoğraf bir de rapor almak için talepte bulunduğumuz bir dilekçe olması gerekiyor. Fakat bu dilekçe birçok hastanede hazır bir şekilde matbu olarak bulunduruluyor ve özellikle hangi hususta talep edildiği ile ilgili tek bir alana insanlar yönlendiriliyor. Hangi hususta ne tür evraklar istendiğine ilişkin farklı evrak talepleri için küçük notlar bulunur. Vergi indirimi, ÖTV indirimi için farklı farklı başvuru belgeleri bulunmaktadır. 

Dilekçe mutlaka 5278 sayılı kanun başta olmak üzere yasalarda tarafıma tanınmış haklarla ilgili alanlarda kullanılmak üzere gibi bir ibareyi içermesi gerekiyor. 

Yani tek başına 2022 tek başına ÖTV muafiyeti ya da tek başına engelli kartı için alınan raporlar son derece sıkıntı doğuracaktır. 

engelli-maasi-sartlari

Engelli raporuyla ilgili bazı istisnai durumlar 

8.10.1986 tarihli ve 86/11092 sayılı bakanlar kurulu kararıyla yürürlüğe konulan, Türk Silahlı kuvvetleri sağlık yeteneği yönetmeliği kapsamında Asker hastanelerince malullük aylığı bağlanacaklara verilecek özürlü sağlık kurulu raporları ve sosyal güvenlik kuruluşlarınca primli sisteme tabi olanlara bağlanacak malullük aylıkları için istenecek özürlü sağlık kurulu raporları bu yönetmenlik kapsamında değerlendirilemez. 

Engelli aylığı almak için gereken şartlar nelerdir? 

2022 sayılı kanuna göre engelli vatandaşlarımız engelli maaşı (engelli aylığı) alabiliyor. Ancak engelli aylığı alabilmek için bazı şartları yerine getirmek gerekiyor.  

Engelli maaşı alabilmek için gereken şartlar şunlardır; 

  • %40 engellilik oranını gösteren sağlık raporuna sahip olmak 
  • Engelli olan bireyin 18 yaşından büyük olmaması 
  • Herhangi bir gelirinin olmaması 
  • Engelli aylığı bağlanacak kişinin yaşadığı hanedeki kişi başına düşen gelirin, net asgari ücretin 1/3’inden az olması gerekiyor. Bu sınır 2018 yılı için 483,63₺ olarak uygulanmaktadır. 

2018 yılında engelli maaşı ne kadar oldu? 

Engelli maaşı ödemeleri 3 ayda 1 yapılmaktadır. Ancak 2018 Eylül ayından itibaren aylık olarak ödenmesi söz konusu. Ancak bu durum henüz kesinleşmedi. Şu an itibariyle engelli maaşları şu şekilde; 

Engel oranı %40 ile %69 arasında olanlar için engelli maaşı aylık ödenirse 433,67₺, üç ayda bir ödenmesi durumunda ise 1.301₺ olmaktadır. 

Engel oranı %70 ve üzeri olanlar için engelli maaşı aylık ödendiği takdirde 650,52₺, üç ayda bir ödendiği durumda ise 1.951₺ olacaktır. 

Engelli raporu alabilmek için engelli bireyin mutlaka kendisinin mi başvurması gerekiyor? 

Engelli birey kendisi başvurabileceği gibi atanmış bir vasi varsa vasi vasıtasıyla veya 18 yaşından küçükler için velileri de başvuru yapabilir. Yine bunun yanı sıra müracaatta bulunan bir kurul sevki ile de herhangi bir rapor vermeye yetkili hastaneye gidilebilir. 

Engelli sağlık kurulu raporunu istediğimiz hastaneden alabiliyor muyuz? 

İstediğimiz hastaneden alamıyoruz çünkü kuruldaki tüm doktorların uzman olması gerekiyor ve kurulda tanımlanan branşlarda rapor alacağımız hastanede uzman hekim olması gerekiyor. Bu nedenle Sağlık Bakanlığı kendi sayfasında 2 adet liste yayınlamış durumda.  Bunlardan biri rapor vermeye yetkili sağlık kuruluşları listesi yani Türkiye genelinde engelli sağlık kurulu raporu alınabilecek hastanelerin listesi. 

Diğeri de yönetmelikte düzenlenen itiraz yolunu kullanacaksak eğer hakem hastanelerinin listesi var. Sağlık Bakanlığı sitesindeki listeye bakarak bize en yakın rapor vermeye yetkili hastaneye gitmemiz gerekiyor. 

Sağlık kuruluna verilecek dilekçenin içeriği nasıl olmalı? 

Dilekçenin içeriği mutlaka engel durumuna ve kişinin engel oranına göre, faydalanması muhtemel tüm hakları kapsayacak şekilde bir rapor talep eden dilekçe olması gerekiyor. 

Sadece ÖTV ya da sadece araç için vergi indirimi değil hepsinin kademe kademe olması gerekiyor. Çünkü eksik düzenlenen raporun çok ciddi sıkıntıları var. Yönetmelikte sürekli raporlar için mükerrer rapor yasağı uygulaması var. Dolayısıyla sadece 2022’ye yönelik sadece engelli kartına yönelik bir rapor aldığınız zaman bunu sistem bilecek zaten bir sonraki rapor alma talebiyle herhangi bir sağlık kuruluşuna gittiğinizde sizin raporunuz var deyip geri çevirecekler. 

Dolayısıyla öyle bir rapor düzenlenmeli ki muhtemel faydalanmanız gereken tüm haklar ki bakanlık zaten bunun formatını belirlemiş, o kısımların eksiksiz bir şekilde doldurulması gerekiyor. Bu işlem Evet/Hayır şeklinde kutucuklar işaretlenmek suretiyle yapılıyor. 

Engelli raporu almak için herhangi bir ücret ödeniyor mu? 

Engelli raporu için ücret ödenmiyor fakat ne yazık ki hastaneler kimi zaman sizin engelli raporu alıp almayacağınız belli değil bu yüzden önce ücret ödeyip sonra geri alacaksınız gibi gerekçeler sunuyorlar. Bazen sosyal güvencesi olandan almaya kalkışıyorlar. Fakat 2010/31 sayılı Sağlık Bakanlığı tebliğince ücret alınmayacağı açık bir şekilde düzenlenmiştir. 

Engelli raporu için başvuru yaptıktan sonraki aşamalar nelerdir? 

Başvuru yapıldıktan sonra poliklinikler safhası başlıyor. Engel grubumuz neyse, örneğin; görme engelliler için kulak burun boğaz, nöroloji, ortopedi gibi heyette yer alan tüm uzman hekimlerin incelemesinden geçtikten sonra heyetin toplandığı gün randevu veriliyor. 

Bu randevuda heyet bizzat yeniden birlikte de tetkik ediyor. Bu aşamada alınması gereken bazı tahliller, çekilmesi gereken röntgenler veya diğer MR gibi detaylı tetkik yöntemleri de kullanılıyor. Nihayetinde kontrol muayeneleri tamamlandıktan sonra rapor düzenlenmeye başlıyor. 

Engelli raporu teslim alırken nelere dikkat etmeliyiz? 

Burası oldukça önemli, burada yapılması gereken şu; raporu alacağımız zaman bakanlığın belirlemiş olduğu format şablonu inceleyelim. Zorunlu olarak doldurulması gereken kısımlar var bunlara ilişkin açıklamalarda olacak. 

Almış olduğumuz raporun eksiksiz doldurulduğundan emin olmadan heyetten çıkmayın. Yani raporu alıp sonrasında tekrar hastaneye dönmek zorunda kalmadan güzelce inceleyelim. Özellikle 2. sayfadaki kutucuklar doğru doldurulmuş mu doldurulmamış mı buna bakın. Engel oranımızı ne kadar yansıtıyor bunu kontrol edelim.  

Kendi engel oranlarını yansıtmadığını düşünüyorsanız bunun için itiraz edilebiliyor. Fakat sadece oranla itiraz etmek gerekmiyor. Kutucuklar eğer eksik doldurulmuşsa bu da düzeltilmesi gereken bir durum. 

Dolayısıyla kuruldan ayrılmadan önce bir dilekçe ile eksik düzenlenmiş raporu tamamlatabilirsek tamamlatmanız gerekir eğer bunu yapamazsanız sonrası zaten yetkili sağlık kuruluşlarının vermiş oldukları raporları bir sonraki aybaşında Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı’na elektronik formatta gönderdikleri için artık düzeltme şansımız kalmıyor. Rapor hastaneden bakanlığa gönderilmeden önce yazılı olarak talep edip düzelttirmemiz gerekiyor. Bu bizim ne işimize yarayacak? 

Ülkemiz zaten kurumlar arasında rekabetin olduğu, her kurumun kendini devletin asli kurumu olarak gördüğü bir ülke. Dolayısıyla eğer siz eksik düzenlenmiş bir raporla, diyelim ki; 2022’de Sosyal Yardımlaşma Vakfı’na başvurdunuz, burada işlem yaptırabilirsiniz ama aynı raporla Çalışma, Sosyal Hizmetler ve Aile Bakanlığı’na gidip bakım hizmeti istediğiniz zaman kurum, “Bu rapor engelli aylığına mahsus bir rapor, bana bakım hizmeti için yeni rapor getireceksin.” diyecek. 

Hastanelerin engellilere sağlık kurullarına nasıl yönlendirdiği, nasıl tek tip rapora yönlendirdiği son derece açık bir şekilde ortada. 

Eksik düzenlenmiş raporların tamamlatılması son derece önemli. İkinci bir aşama da diyelim ki raporumuz düzenlendi, eksikse tamamlandı veya eksik değil, kutucuklarda kaç tane hakkımız “Evet” işaretlenmişse hastanenin bize bu miktar kadar hatta bir tane fazla olmak şartıyla suret düzenleyip vermesi gerekiyor. 

Özetle; raporu alacağız, mevzuata göre doldurulduğundan emin olacağız, bizim haklarımızı sağlayan “Evet” kutucukları sayısı kadar suret alıp (hatta 1 fazlasını alıp) hastaneden ancak o zaman ayrılacağız. 

Engelli raporu istediğimiz şekilde değilse ne yapmalıyız? 

Tüm bunlara rağmen aldığımız raporun engellilik oranının doğruyu yansıtmadığını düşünüyoruz bu durumda ne yapacağız? Yani doldurulma şekliyle değil de rapordaki engellilik oranının daha yukarıda olduğunu iddia etmemiz durumunda takip etmemiz gereken yol nedir? 

Rapor %40’ın altında kaldığında da olabilir, engel oranımızı %70 olarak biliyoruz ama %60 düzenlenmiş olabilir. Eksik düzenlenmiş bir rapor yazılı müracaatımıza rağmen tamamlanmamış olabilir. 

Bize verilen sağlık kurulu raporunda eksik gördüğümüz her husus için herhangi bir süre beklemeksizin bulunduğumuz ildeki İl Sağlık Müdürlüğü’ne itiraz ediyoruz ve İl Sağlık Müdürlüğü bizi farklı, yetkili bir sağlık kuruluşuna sevk ediyor ve buradan yeni rapor alıyoruz. 

Oranla ilgili eğer ilk sağlık kuruluşuyla sevk sonrası 2. sağlık kuruluşu aynı oranı verirse bu oran kesinleşiyor. 

Fakat eksiklikler için ikinci hastaneye gittiğinizde muhtemeldir ki o eksiklikler giderilecektir.

engelli-maasi

 Oranlar birbirinden farklıysa İl Sağlık Müdürlüğü bu defa sizi hakem hastane listesinden bir hastaneye yönlendirecek. Bu hastanenin belirlediği oran artık kesin oranımız olmuş oluyor. 

Yönetmelik kapsamında buna bir itiraz yöntemi yoktur. Fakat burada da konusuna göre yetkili ve görevli mahkemede tespit davasıyla engel oranımızı tespit edebiliyoruz. 

Mükerrer raporu hangi durumlarda geçerli oluyor? Kişinin engeli ilerleme kaydediyorsa, ikinci bir engeli söz konusuysa mükerrer rapor durumu geçer li mi? 

Yeni ortaya çıkan rahatsızlıklar raporun mükerrer olmasını ortadan kaldırıyor. Yeni sistemde Balthazar diye bir formül uygulaması var. 

Balthazar formülü birden çok engelin var olduğu durumlarda engel oranını belirlemeye yarıyor. Eğer böyle bir sistemi kabul ediyorsanız süreklidir ibarede bir raporunuz olsa dahi sonradan ortaya çıkan engelleri veya raporun alındığı dönemden sonraki süreçte artan engelleri yeniden ölçebileceğiniz anlamına geliyor. 

Engel oranındaki bir artış veya sonradan ortaya çıkan birinci hatta ikinci engele göre yeniden rapor tanzim edilebilir. 

Bilgi Paylaştıkça Artar!!! Sende Paylaş

SGK Uzmanımıza Soru Sormak için Tıklayın!

1 Puan2 Puan3 Puan4 Puan5 Puan (1 Kişi puan verdi)
Loading...

SGK Uzmanına Sorunuzu Sorabilirsiniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir