Tazminat Alma Şartları Nelerdir? 

tazminat-alma-sartlari

Çalışanlar, belli bir süre çalıştıktan sonra iş yerlerinden ayrıldıklarında kıdem tazminatı adı altında, yıpranma bedeli de denilen bir miktar para alırlar. Tabi bu durum her ayrılma durumu için geçerli değildir. Kıdem tazminatı alabilmek için İş Kanunu’nda belirtilen kriterlere uygun bir ayrılma olmalıdır.  

Bunun birinci şartı, aynı iş yerinde en az 1 seneden beri çalışıyor olmak (grup şirketi ise farklı işlerde çalışılmış olabilir) ve 1475 sayılı kanunun 14. maddesindeki nedenlerden biriyle iş akdinin sona ermesi gerekmektedir.  

Kıdem tazminatı, çalışılan her yıl için 30 günlük brüt ücretin çarpmıyla ortaya çıkar. Ancak toplam çalışma süresi 1 yıldan az ise bunun karşılığında kıdem tazminatı ödenmez. 

İşveren, çalışanının iş sözleşmesini belirsiz süreli olarak feshettiğinde kıdem tazminatı ödemek zorundadır. Ayrıca işverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranışı tazminat alma hakkı doğurduğu gibi bunun tersi durumunda yani çalışanın işverene karşı iyi niyet ve ahlak kurallarını ihlal ederse ve işveren tarafından iş akdi fesih edildiğinde kıdem tazminatı ödenmez. 

İş yerinden tazminat nasıl alınır? 

İşten ayrılan işçinin kıdem tazminatını alabileceği senaryolar şunlardır; 

  • Emekli olarak işten ayrılmak 
  • İşveren tarafından, İş Kanunu’nun 17. maddesi gereği işten çıkartılmak (işçinin bir kusuru yokken ve bildirimli olarak işten çıkarılma durumu) 
  • İşçi tarafından, İş Kanunu’nun 24. maddesi sebebiyle, haklı sebeplerle işi bırakmak (ücretin düzenli ödenmemesi, sigorta primlerinin verilmemesi, işverenin hakaret etmesi, tacize uğramak vb.) 
  • 4857 sayılı kanunun 25. maddesine gereğince işveren tarafından çıkarılmış olmak (derhal işten çıkarılma durumu) 
  • Kadınların evlenmesi halinde 1 sene içerisinde işi bırakmış olmaları 
  • Ölüm sebebiyle 
  • 08.09.1999’ten önce işe girme şartıyla, 3600 günü dolduranlar, istemeleri halinde, sosyal güvenlik kurumundan; “Kıdem tazminatı alabilir.” yazısı alıp, işverene verip aynı gün işi bırakma hakkına sahiplerdir. Herhangi bir ihbar süresini beklemelerine gerek de yoktur. 

İlginizi Çekebilir; İşsizlik Maaşı Başvurusu Gerekli Evraklar

İstifa edenler tazminat alabilir mi? 

Bir işçinin, İş Kanunu’nda belirtilen haklı sebepler dışında istifa ederek tazminat alma şansı yoktur. Hatta ihbar süresini göz ardı ederek iş bırakması durumunda işverene tazminat ödemek durumunda dahi kalabilir. 

Eğer işçi haklı sebeplerle istifa ediyorsa, kıdem tazminatını, fazla mesai ücretlerini, yıllık izini gibi tüm haklarını alabilir. 

İşçinin kıdem tazminatı alabilmek için sözleşmesini haklı feshedebileceği durumlar şunlardır; 

  • İşten muvazzaf askerlik görevini yapmak üzere ayrılmak 
  • Emekli olma (malulen ya da normal) sebebiyle işten ayrılmak 
  • Evlenen kadınların istemeleri durumunda resmi nikâh tarihinden itibaren 1 yıl içerisinde ayrıldıkları durumda 
  • Sağlık sorunlarından dolayı işten ayrılmak 
  • İşverenin ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırı davranması 
  • Ölüm sebebiyle (Kıdem tazminatı mirasçılarına ödenir.) 

Kendi isteğiniz ile işten ayrılmak ve kıdem tazminatı alabilmek istiyorsanız, aynı işyerinde en az 1 yıldır çalışıyor olmanız gerekmektedir. 

tazminat-alma-sartlari-nelerdir

tazminat-alma-sartlari-nelerdir

Tazminat almak için kaç ay sigortalı olunmalı? 

İstifa ederek tazminat alabilmek için bir ihtimal daha var oda; 15 yıl sigortalı olup ve 3600 prim gününü dolduranlar işten ayrılarak kıdemini alabiliyor. Ama artık bunun da kapsamı genişledi. 

Mevcutta bu hak 8 Eylül 1999 öncesi işe girenleri kapsıyor ancak yeni düzenleme ile 9 Eylül 1999-30 Nisan 2008 arasında işe girenler 25 yıl 4500 gün prim,  1 Mayıs 2008 sonrası işe girenler ise 25 yıl 5400 gün primi doldururlarsa kıdemlerini alabilecekler. 

Böylece daha iyi şartlarda iş bulma imkânı olan işçiler, kıdem tazminatlarını alarak rahatlıkla iş değiştirebilecekler. 

İlginizi Çekebilir; Ülkeden Çıkış Yasağı Sorgulama

Askere giderken tazminat alınır mı? 

1475 sayılı İş Kanunu’nda belirtildiği gibi, çalışanın muvazzaf askerlik süresi gediğinde kendi iş akdini fesih edebilir ve bu durumda tazminat talebinde bulunabilir. 

Ancak askerlik nedeniyle de olsa işten kendinizi ayrılacağınız için ihbar tazminatı alma hakkınız yoktur. 

Bu konuda şöyle bir ayrıntı var; askerlik dönüşü işçi talep ettiği halde işveren kendisini aynı iş yerinde, aynı veya benzeri bir pozisyonda tekrar işe almazsa, 3 aylık ücreti tutarında bir tazminat ödemekle yükümlüdür. 

Bedelli askerlik yapanlar tazminat alacak mı? 

Bedelli askerlik düzenlemesinden yararlanacak işçiler 21 günlük temel askeri eğitim süresince ücretsiz izinli sayılacaklar. İş yeri tarafından işten çıkış yapılmayacağı için kıdem tazminatı alma hakları bulunmuyor. Ancak eğer askerlikten sonra tekrar aynı işyerinde başlanması düşünülmüyor ise Kıdem Tazminatı alınabilecektir. Aynı zamanda ücretsiz izinli sayılacak işçilerin sigorta primleri de yatırılmayacak. 

7000 Günü Dolduran Kıdem Tazminatı Alabilir Mi ?

3600 Günden Kaç Defa Kıdem Tazminatı Alınabilir ?

Kıdem ve İhbar Tazminatı Alabilme Şartları

SGK Uzmanımıza Soru Sormak için Tıklayın!

SGK Uzmanına Sorunuzu Sorabilirsiniz

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir