İşveren İptal Bildirgesi Vermediği Halde Çocuk Sigortası İptal Edilirmi?

Yeni sosyal güvenlik yasasının TBMM’de görüşülmesi aşamasında emekli olmayı zorlaştırdığı, emeklilik için kademeli de olsa altmış beş yaş şartını getirdiğini duyan herkes sosyal güvenlik kurumuna müracaat etti. Şöyle bir hafızamızı yoklarsak Mart ve Nisan aylarında sosyal güvenlik kurumlarının önü SSK il müdürlüklerinin önü adeta sekiz dokuz dolambaçlı kuyruklar oluşmuştu. Buraya gelenler kendilerini yakınlarını küçük çocuklarını sigortalı yapıp, hiç değilse bir sigorta numarası alıp, kısa süreli de olsa bir iş yerinde sigortalı gösterip eski kanuna göre yani mecliste görüşülen bugün uygulamaya girmiş olan yeni kanuna tabi olmasını önlemek istiyorlardı. Yani altmış beş yaşına tabi olmamak dokuz bin gün prim şartına tabi olmak istemiyorlardı. Bunun için herkes sigortalı olma peşine düştü. Hatta yeni doğmuş çocukları, kundaktaki bebekleri, 1- 2 aylık çocukları dahi sigortalı yaptıranlar oldu, bunlar medyaya yansıdı. Yazılı basılımızda ve görsel basınımızda hiciv konusu da yapıldı. Eski yasalarımızda, eski sosyal güvenlik mevzuatımızda çocukların sigortalı olup olmayacağına dair herhangi bir hüküm yoktu. 506 sayılı sosyal sigortalar kanunun 6. Maddesine göre çalışan kendiliğinden sigortalı oluyor. Yani çocuk sigortalı olur mu olmaz mı tartışmasını bırakın bir tarafa, bir yerde çalışan çocuk var ise kanun diyor ki o kendiliğinden sigortalı oluyor. Yani işveren bunun sigortalı kaydını girişini yapmamışsa kurum gidip onu tespit edip orada çalışan çocuğu, orada sigortalı yapması gerekiyor. Yasa’nın emri bu şekilde ama çocukların, özellikle küçük çocukların hızla sigortalı yapıldığını gören kurum ve siyasi otorite hemen bir yasaya ve hüküm koydu ve dedi ki, 30 Nisan 2008 tarihinden sonra sigortalı olacaklar, yeni yasaya tabidir. TBMM’de bu madde görüşüldükten sonra sosyal güvenlik kurumlarının önündeki o görülmemiş duyulmamış bugüne kadar vaki olmayan sigortalı olma kuyrukları bir anda yok oldu, bir anda yok oldu. Niye? 30 Nisan’dan sonra sigortalı olan yeni yasa kapsamına girdi. Sonra yasa 8 Mayıs’ta, 8 Mayıs tarihli resmi gazetede yayınlandı. 8 Mayıs’ta yasa yürürlüğe girdi. Hâlbuki çocuk sigortasıyla ilgili madde gitti 30 Nisan’dan itibaren, anayasayla aykırı olarak, geriye yönelik olarak yürürlüğe kondu. Bu da yetmedi, yeni yasa yürürlüğe girdikten sonra, toptan, kâmilen 1 Ekim’de yürürlüğe girdikten sonra bu çocuklarla çocuk sigortalarını kontrol memurları maharetiyle kontrol etmeye, yoklamaya başladı. Bunlar gittiler işyerlerine, bu çocuk burada çalıştı mı çalışmadı mı? Tespit yapıyorlar. Halen de yapılıyor. Şimdi tespit yaptığında işveren, evet o çocuk fiilen o tarihler arasında burada çalıştı dediği sürece çocuk sigortası iptal edilmiyor. Edilemiyor çünkü yasa da böyle bir hüküm yok. Ama işverene şu şekilde bir baskı yapılıyor. Arkadaş sen bir iptal bildirgesi ver. Ben bu çocuğu yanlış gösterdim, burada çalışmadı. Ben bunu iptal ediyorum diye bir iptal bildirgesi ver, bunu iptal edelim bu çocuğun sigortasını. Aksi takdirde biz senin geriye doğru bütün kayıtlarını, beş yıllık kayıtları alacağız, SSK yönüyle inceleyeceğiz, sana ciddi cezalar çıkartacağız diyorlar. Bunu duyan esnaf, özellikle Anadolu’daki küçük esnaf korkuyor ve memurun söylediği iptal bildirgesini düzenleyip kuruma veriyor. İptal bildirgesi gidince de ne oluyor, çocuk sigortası iptal ediliyor. Sonra da deniyor ki işte siz çocukları sigortalı yaptırdınız bakın sigortaları iptal ediliyor. Aslında çocuk sigortaları iptal edilmiyor. Kanun iptal etmiyor. İşverene baskı yapılıyor, işveren iptal bildirgesi, yani işveren iptal ediyor. İşveren iptal bildirgesi vermediği sürece hiçbir şekilde sigortalı yapılan çocuklar sigortası iptal edilemez. Kurum bunu iptal edemez. Çünkü yasal dayanağı yok. Son günlerde bundan hem çok şikâyet alıyoruz hem de çok soru alıyoruz. Bu şekilde bir baskı var ne yapalım? İptal bildirgesi isteniyor verelim mi? İptal bildirgesi veremezsek geriye doğru beş yıllık defterlerimize bakılıp ceza yazılacakmış, bu doğru mu diye yanında işçi çalıştıran esnaftan tüccardan, Anadolu’daki küçük esnaftan son derece fazla soru alıyoruz. Burada yapılan şudur. İptali işveren yapıyor, ama işverene iptal yaptırmak için kurum baskı yapıyor. İşveren kendini kontrol edecek, “iptal bildirgesi vermiyorum arkadaş, bu burada fiilen çalışmıştır” dediği sürece iptal yapılamaz, defterleri inceleyecekse incelesin, sosyal güvenlik yönüyle defterlerini inceleyip ne yapacak? Orada çalışanlar sigortalı gösterilmiş mi gösterilmemiş mi buna bakacak. Zaten geriye doğru biri kayıt dışı çalışıp gitmişse onu tespit etme olanağı da yok bugün. Yani fazlaca bir şey yapılacak durum yok esasında. Yani yüz binlerce çocuk sigortası var. Hepsinin defterini birden alıp zaten kurumun inceleme gücü de yok. Bu kadar kapasitesi ve yeteneği de yok. Çünkü kurumun mahdut sayıda inceleme elemanı var. Bunlarda zaten mevcut rutin işlerin altından da kalkmakta zorlanıyor. Sonuç olarak çocuk sigortası işveren istemediği sürece iptal edilemez.